web app

ජාලකරණ උපාංග

උසස් පෙළ තොරතුරු හා සන්නිවේදන තාක්ෂණය (ICT)

ජාලකරණ උපාංග යනු පරිගණක ජාල සම්බන්ධ කිරීම, කළමනාකරණය කිරීම සහ දත්ත හුවමාරුව පාලනය කිරීම සඳහා භාවිතා වන උපකරණ වේ. සෑම උපාංගයකටම තමන්ටම ආවේණික වූ කාර්යයන් සහ ක්‍රියාකාරීත්වයන් ඇත.

හබ් එක (Hub)

ජාලයක ඇති සරලම උපාංගයයි. මෙයට ලැබෙන දත්ත පැකට්ටුවක්, එයට සම්බන්ධ කර ඇති අනෙක් සියලුම පරිගණක වෙත යොමු කරයි (Broadcasting).

• සරලම ජාල උපාංගය
• දත්ත සියලු පරිගණක වෙත යොමු කරයි
• අඩු ආරක්ෂාව සහ වේගය
• OSI මාදිලියේ ශ්‍රේණිය 1 (Physical Layer)

ස්විචය (Switch)

හබ් එකට වඩා බුද්ධිමත් උපාංගයකි. දත්ත ලැබුණු විට, එම දත්ත යැවිය යුත්තේ කුමන නිශ්චිත පරිගණකයටද යන්න හඳුනාගෙන එම උපාංගයට පමණක් දත්ත යොමු කරයි.

• MAC ලිපිනය භාවිතා කරයි
• ඉලක්කගත දත්ත යැවීම
• හබ් එකට වඩා ආරක්ෂිතයි
• OSI මාදිලියේ ශ්‍රේණිය 2 (Data Link Layer)

රවුටරය (Router)

ජාල දෙකක් හෝ කිහිපයක් එකිනෙකට සම්බන්ධ කිරීමට රවුටරය භාවිතා කරයි. දත්ත යැවීම සඳහා හොඳම මාර්ගය තීරණය කරයි.

• ජාල අතර සම්බන්ධතාවය
• IP ලිපින භාවිතා කරයි
• හොඳම මාර්ගය තීරණය කරයි
• OSI මාදිලියේ ශ්‍රේණිය 3 (Network Layer)

ජාල අතුරුමුහුණත් කාඩ්පත (NIC)

ඕනෑම පරිගණකයක් ජාලයකට සම්බන්ධ වීමට නම් මෙම කාඩ්පත අත්‍යවශ්‍ය වේ. සෑම NIC එකකටම අනන්‍ය වූ MAC ලිපිනයක් ඇත.

• පරිගණකය ජාලයට සම්බන්ධ කරයි
• සෑම එකකටම අනන්‍ය MAC ලිපිනයක් ඇත
• දත්ත පරිවර්තනය කරයි
• OSI මාදිලියේ ශ්‍රේණිය 1 & 2

බ්‍රිජ් එක (Bridge)

එකම වර්ගයේ ප්‍රාදේශීය ජාල (LAN) දෙකක් එකිනෙකට සම්බන්ධ කර විශාල ජාලයක් තැනීමට බ්‍රිජ් එකක් භාවිතා කරයි.

• සමාන ජාල එකට සම්බන්ධ කරයි
• ජාල ගැටලු අඩු කරයි
• MAC ලිපින භාවිතා කරයි
• OSI මාදිලියේ ශ්‍රේණිය 2 (Data Link Layer)

ගේට්වේ එක (Gateway)

විවිධ වර්ගයේ ප්‍රොටෝකෝල භාවිතා කරන ජාල දෙකක් සම්බන්ධ කිරීමට මෙය භාවිතා කරයි. එය ජාල දෙකක් අතර "පරිවර්තකයෙකු" ලෙස ක්‍රියා කරයි.

• විවිධ ජාල ප්‍රොටෝකෝල සම්බන්ධ කරයි
• දත්ත පරිවර්තනය කරයි
• ජාල අතර පරිවර්තකයක් ලෙස ක්‍රියා කරයි
• OSI මාදිලියේ සියලුම ශ්‍රේණි

ජාල උපාංග සංසන්දනය

උපාංගය	ප්‍රධාන කාර්යය	භාවිතා කරන ලිපිනය	OSI ශ්‍රේණිය	වාසි
හබ් එක	දත්ත සියලු උපාංග වෙත යොමු කිරීම	ලිපිනය භාවිතා නොකරයි	ශ්‍රේණිය 1	සරල, අඩු වියදම
ස්විචය	දත්ත ඉලක්කගත උපාංගයට යොමු කිරීම	MAC ලිපිනය	ශ්‍රේණිය 2	ආරක්ෂිත, කාර්යක්ෂම
රවුටරය	ජාල අතර දත්ත ගමන් කිරීම	IP ලිපිනය	ශ්‍රේණිය 3	බහු ජාල සම්බන්ධතා
NIC	පරිගණකය ජාලයට සම්බන්ධ කිරීම	MAC ලිපිනය	ශ්‍රේණිය 1 & 2	අනිවාර්ය උපාංගය
බ්‍රිජ් එක	සමාන LAN දෙකක් සම්බන්ධ කිරීම	MAC ලිපිනය	ශ්‍රේණිය 2	ජාල ප්‍රදේශය වර්ධනය කරයි
ගේට්වේ එක	විවිධ ප්‍රොටෝකෝල ජාල සම්බන්ධ කිරීම	බහු ලිපින වර්ග	සියලුම ශ්‍රේණි	විවිධ ජාල සම්බන්ධ කරයි

ඉගෙනුම් ක්‍රියාකාරකම්

ක්‍රියාකාරකම් 1: හබ් vs ස්විචය

පන්තියේ පරිගණක 5ක් ජාලගත කිරීමට ඔබට අවශ්‍ය යැයි සිතන්න.

• හබ් එකක් භාවිතා කරන විට සිදුවන දෙය සටහන් කරන්න
• ස්විචයක් භාවිතා කරන විට සිදුවන දෙය සටහන් කරන්න
• දෙකේ වෙනස සංසන්දනය කරන්න

ක්‍රියාකාරකම් 2: ජාල රූප සටහන

පහත දැක්වෙන ජාල උපාංග භාවිතා කර නිවසක ජාල රූප සටහනක් නිර්මාණය කරන්න:

• රවුටරය 1
• ස්විචය 1
• පරිගණක 4
• ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථන 2

ක්‍රියාකාරකම් 3: තාත්වික ජීවිත උදාහරණ

පහත සඳහන් ස්ථානවල භාවිතා වන ජාල උපාංග හඳුනාගෙන ලියන්න:

• ඔබේ නිවස
• පාසල
• බැංකුවක්
• අන්තර්ජාල කණිෂ්ඨ පිරිස

දැනුම පරීක්ෂා කරන්න

1. MAC ලිපිනය භාවිතා කරන ජාල උපාංග කුමක්ද?

ස්විචය සහ NIC

හබ් එක සහ රවුටරය

රවුටරය පමණි

හබ් එක පමණි

2. ජාල දෙකක් අතර හොඳම මාර්ගය තීරණය කරන උපාංගය කුමක්ද?

හබ් එක

ස්විචය

රවුටරය

බ්‍රිජ් එක

3. විවිධ ප්‍රොටෝකෝල භාවිතා කරන ජාල දෙකක් සම්බන්ධ කරන උපාංගය කුමක්ද?

හබ් එක

බ්‍රිජ් එක

ගේට්වේ එක

ස්විචය

©LMMV@ICT_UNIT උසස් පෙළ ICT - ජාලකරණ උපාංග අධ්‍යයනය

සියලුම අයිතියන් ඇවිරිණි |Asanka@ICT